Historia Wydziału – Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego

Zalążkiem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego było Studium Administracyjne działające w ramach utworzonej w 1973 r. Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie. Nową uczelnię utworzono głównie na bazie funkcjonującej od 1968 r. Wyższej Szkoły Nauczycielskiej. Studium Administracyjne działało jako osobna jednostka dydaktyczna, którą kierowała doc. dr hab. Zofia Kulejewska. W ramach Studium, które przez 11 lat funkcjonowania ukończyło 257 absolwentów, realizowano czteroletnie magisterskie studia administracyjne. Rozwój działalności dydaktycznej oraz naukowej pracowników Studium, a także zapotrzebowanie ze strony szczecińskich środowisk prawniczych wyraźnie wskazywały na potrzebę uruchomienia w Szczecinie studiów prawniczych.

W grudniu 1983 r. opracowano „Wniosek o powołanie Uniwersytetu w Szczecinie”, w którym zawarto koncepcję przyszłego uniwersytetu oraz szczegółowe rozwiązania dotyczące jego kształtu. W modelu tworzonej uczelni przewidziano Instytut Prawa i Administracji jako instytut funkcjonujący na prawach wydziału, przy czym planowano, iż do 1990 r. ma się on przekształcić w strukturę pełnowydziałową. 12 lipca 1984 r. Sejm uchwalił ustawę o utworzeniu Uniwersytetu Szczecińskiego. W skład nowo utworzonego Uniwersytetu wszedł Instytut Prawa i Administracji. Na mocy zarządzenia Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego w Szczecinie z dnia 12 września 1985 r. w sprawie struktury organizacyjnej Uniwersytetu Szczecińskiego w ramach Instytutu powołano następujące jednostki organizacyjne: Zakład Nauk Prawno-Ustrojowych, Zakład Administracji i Zarządzania, Zakład Prawa Finansowego i Gospodarczego, Zakład Prawa Sądowego, Zakład Prawa Morskiego, Międzynarodowego i Stosunków Gospodarczych. W Instytucie zatrudniono 11 samodzielnych pracowników naukowych. W latach 1987–1988 Instytut Prawa i Administracji prowadził na zlecenie Ministra Sprawiedliwości studium podyplomowe dla sędziów sądów rejonowych i wojewódzkich, którego poziom dydaktyczny spotkał się z dużym uznaniem zarówno ze strony słuchaczy, jak i zleceniodawcy.

W lipcu 1988 r. Instytut Prawa i Administracji został przekształcony w Wydział Prawa i Administracji, którego pierwszym Dziekanem został prof. zw. dr hab. Eugeniusz Tegler. Od momentu utworzenia rozpoczął się dynamiczny rozwój Wydziału, zatrudniającego w pierwszych latach istnienia wielu profesorów i docentów dojeżdżających z innych ośrodków naukowych, głównie z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Wrocławskiego. Z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza dojeżdżali do Szczecina profesorowie: J. Walachowicz, A. Ratajczak, T. Nowak, W. Rozwadowski, T. Smoliński, M. Zieliński, Z. Leoński, B. Błażejczak, M. Zmierczak, H. Olszewski, S. Stachowiak, B. Janiszewski, natomiast z Uniwersytetu Wrocławskiego dojeżdżali profesorowie: A. Chełmoński, S. Kaźmierczyk, J. Frąckowiak, J. Trzciński, Z. Świda, W. Sanetra oraz doc. S. Kaleta.

Ważną datą w historii rozwoju Wydziału Prawa i Administracji US jest rok 1996, w którym Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułu Naukowego przyznała Wydziałowi uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk prawnych. Od tego czasu zaznaczył się wzrost aktywności młodych pracowników nauki, co znalazło wyraz w licznie wszczynanych oraz pozytywnie kończonych przewodach doktorskich. Znakomitą większość rozpraw obronionych na Wydziale Prawa i Administracji stanowią rozprawy doktorskie pracowników Wydziału. W 2005 roku Wydział otrzymał od Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułu Naukowego uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych.

Doniosłą rolę w rozwoju Wydziału odegrali jego kolejni Dziekani: prof. zw. dr hab. Eugeniusz Tegler (1988–1989); prof. zw. dr hab. Bronisław Ziemianin (1989–1996); prof. zw. dr hab. Władysław Rozwadowski (1996–1999); prof. zw. dr hab. Zbigniew Ofiarski (1999–2005); dr hab. Stanisław Czepita prof. US (2005–2008); dr hab. prof. US Henryk Dolecki (2008–2010). 10 grudnia 2010 r. na mocy wyboru dokonanego przez Wydziałowe Kolegium Elektorów funkcję Dziekana na kadencję 2010–2012 objął dr hab. prof. US Zbigniew Kuniewicz, który 11 maja 2012 został ponownie wybrany na kadencję 2012–2016, a następnie dnia 12 maja2016 r. na kadencję 2016-2020.

Działalność naukowa pracowników Wydziału przyczyniła się do zebrania pokaźnego dorobku naukowego. Składają się na niego przede wszystkim publikacje, uczestnictwo w konferencjach naukowych i ich organizowanie, udział w wydawaniu poważnych czasopism prawniczych oraz współpraca i członkostwo w organizacjach naukowych. Od chwili powstania Uniwersytetu Szczecińskiego pracownicy naukowi Wydziału Prawa i Administracji opublikowali ponad 4000 prac naukowych (m.in. monografii, podręczników akademickich, studiów, komentarzy etc.). Profesorowie, którzy byli lub są zatrudnieni na Wydziale, piastowali lub piastują odpowiedzialne funkcje w wielu instytucjach państwowych i naukowych. Pracownicy wchodzą w skład komitetów redakcyjnych i rad programowych czasopism prawniczych, np. „Państwa i Prawa”, „Studiów Prawniczych”, „Finansów Komunalnych”, „Edukacji Prawniczej”. Wydział wydaje również własne zeszyty naukowe Acta Iuris Stetinensis

W skład Wydziału wchodzi 15 katedr. Katedra Prawa Rzymskiego, Historii Prawa i Doktryn Polityczno-Prawnych, Katedra Teorii i Filozofii Prawa, Katedra Tworzenia i Wykładni Prawa, Katedra Prawa Konstytucyjnego i Integracji Europejskiej, Katedra Prawa Cywilnego i Handlowego, Katedra Postępowania Karnego, Katedra Prawa Karnego, Katedra Prawa i Postępowania Administracyjnego,Katedra Prawa Pracy i Polityki Społecznej, Katedra Prawa Finansowego, Katedra Prawa Międzynarodowego Publicznego, Katedra Postępowania Cywilnego, Katedra Ochrony Środowiska, Katedra Prawa Samorządu Terytorialnego, Katedra Prawa Gospodarczego Publicznego.

Na Wydziale Prawa i Administracji US studenci mogą kształcić się na stacjonarnych i niestacjonarnych jednolitych magisterskich studiach prawniczych, stacjonarnych studiach pierwszego stopnia i niestacjonarnych studiach drugiego stopnia na kierunku administracja oraz na niestacjonarnych studiach trzeciego stopnia – studiach doktoranckich w zakresie prawa. Od roku akademickiego 2013/2014 wraz z Wydziałem Nauk Ekonomicznych i Zarządzania uruchomione zostały stacjonarne studia pierwszego stopnia na kierunku Ekonomiczno-prawnym, a od roku akademickiego 2016/2017 stacjonarne studia II stopnia. Wydział kształci też studentów na licznych studiach podyplomowych, a także kursach dokształcających.

Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego mieści się w dwóch własnych budynkach o łącznej powierzchni całkowitej 7.660,50 m2 (7094,50 m2 powierzchni użytkowej), przekazanych w 1990 i 1992 r. z zasobów Ministerstwa Obrony Narodowej. Budynek główny Wydziału znajduje się przy ul. Narutowicza 17A, drugi budynek zlokalizowany jest przy Al. Piastów 40b (ok. 10 minut drogi od budynku głównego).

W budynku głównym Wydziału mieszczą się sekretariat dziekana, dziekanaty, biblioteka, sala rady wydziału oraz większość pomieszczeń poszczególnych katedr (w tym przystosowanych do prowadzenia seminariów dyplomowych), a także siedziby: samorządu studenckiego, ELSA i Studenckiej Poradni Prawnej. Mieszczą się tu także salonik dyskusyjny, księgarnia (oferująca publikacje z zakresu prawa, administracji, ekonomii i innych dziedzin nauki) oraz bufet, szatnia i portiernia. W budynku tym znajduje się 9 sal ćwiczeniowych (o pojemności od 30 do 50 miejsc), 1 sala o pojemności 72 miejsc, 2 sale wykładowe (o pojemności 94 miejsc każda), 2 sale o pojemności po 64 miejsca (prowadzone są w nich wykłady z przedmiotów do wyboru, zajęcia dla słuchaczy studiów podyplomowych i ćwiczenia) oraz 3 salki seminaryjne (na 10-14 osób). Wszystkie sale dydaktyczne w budynku wyposażone są w sprzęt audiowizualny. W budynku studenci mogą bezpłatnie korzystać z dostępu do Internetu bezprzewodowego (dzięki usłudze eduroam, której celem jest udostępnienie bezpiecznej łączności w ramach środowiska naukowego). Powierzchnia budynku to 5691,50 m2, z czego 520 m2 to powierzchnia biblioteki wydziałowej (w części piwnicy o powierzchni 188 m2 znajdują się magazyny biblioteki wydziałowej). Budynek w 100% został poddany remontowi kapitalnemu. Wykonano podjazd do budynku dla osób niepełnosprawnych ruchowo.

W drugim budynku, przy Al. Piastów 40B mieszczą się trzy sale ćwiczeniowe (po 32 miejsca) oraz dwie duże sale wykładowe (na 316 i 318 osób), a także pomieszczenia dwóch katedr, dwa pomieszczenia kół studenckich, pomieszczenia socjalne dla pracowników dydaktycznych oraz szatnia i portiernia. Sale dydaktyczne w budynku wyposażone są w sprzęt audiowizualny. Decyzją Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego została przyznana dotacja celowa w roku 2018 na dofinansowanie inwestycji pn.: „Przebudowa istniejącego budynku nr 1 w Kampusie Uniwersytetu Szczecińskiego przy al. Piastów 40b w Szczecnie – dla potrzeb Wydziału Prawa Administracji”.

Bazę dydaktyczno-naukową Wydziału tworzą dwa zasadnicze składniki: księgozbiory biblioteki wydziałowej (a także poszczególnych katedr) oraz sprzęt komputerowy zapewniający dostęp do Internetu i fachowych baz danych.
Biblioteka WPiA wchodzi w skład uczelnianego systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu Szczecińskiego. Gromadzi, opracowuje, przechowuje i udostępnia prawnicze piśmiennictwo naukowe oraz podstawową literaturę potrzebną czytelnikom (podręczniki, skrypty, komentarze do ustaw i literaturę pomocniczą) ze wszystkich dyscyplin reprezentowanych na Wydziale. Biblioteka WPiA prowadzi stronę internetową pod adresem http://bg.szczecin.pl/prawo/.
Księgozbiór Biblioteki WPiA liczy ponad 25000 woluminów wydawnictw zwartych (w tym około 1500 woluminów to księgozbiór Wypożyczalni) i około 9100 woluminów wydawnictw ciągłych. Gromadzony jest on pod kątem potrzeb naukowo-dydaktycznych studentów i pracowników naukowych WPiA. Zakres tych zbiorów obejmuje głównie dziedzinę nauk prawnych (dyscypliny naukowe: nauki o administracji oraz prawo). Księgozbiór podzielony jest na dwie części: podręczny, udostępniany w tzw. wolnym dostępie oraz zgromadzony w magazynie. Księgozbiór podręczny książek umieszczony w czytelni książek, podzielony jest na działy według głównych dziedzin prawa. W obrębie działu, książki ułożone są kolejno według sygnatur. W czytelni czasopism umieszczono księgozbiór podręczny wydawnictw ciągłych. Bieżące roczniki czasopism wyłożone są na specjalnych regałach, alfabetycznie wg tytułów, natomiast roczniki archiwalne ułożone są tematycznie na ponumerowanych regałach. Korzystanie z tych zbiorów ułatwia katalog wydawnictw ciągłych oraz alfabetyczny wykaz tytułów.
Biblioteka prenumeruje i otrzymuje w darach łącznie 142 tytuły czasopism polskich i 12 tytułów czasopism obcojęzycznych.

Na Wydziale Prawa i Administracji US dostrzegalny jest dynamiczny rozwój współpracy z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, przejawiający się m.in. wykładami profesorów wizytujących: prof. Teresy Freixes z Autonomicznego Uniwersytetu w Barcelonie i prof. Veysela Dinlera z Hitit University w Turcji. Wykłady otwarte wygłosili m.in. prof. Augusto Cerri z Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie, prof. dr hab. Władimir Entin z Moskiewskiego Państwowego Instytutu Spraw Międzynarodowych oraz prof. Ibrahim O. Kaboglu z Uniwersytetu Marmara w Istambule. W ramach działalności Salonu Dyskusyjnego odbyły się seminaria naukowe z udziałem zagranicznych gości, m.in. prof. Shinsuke Hosoda z Uniwersytetu w Ryukoku w Kyoto. Wydział podjął współpracę z 50 uczelniami w ramach programu Erasmus+ oraz z 22 ośrodkami akademickimi w ramach tzw. krótkich wyjazdów dydaktycznych.

W 2012 r. na Wydziale Prawa i Administracji powołano Radę Konsultacyjną Praktyków. W jej skład wchodzą m.in.: Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej, Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Prezes Sądu Apelacyjnego, Prokurator Apelacyjny, Dziekan Okręgowej Rady Izby Radców Prawnych, Prezydent Północnego Związku Pracodawców, przedstawiciel Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego i Urzędu Marszałkowskiego. Ideą utworzenia Rady Konsultacyjnej Praktyków była przede wszystkim ściślejsze powiązanie zakresu wiedzy przekazywanej studentom z oczekiwaniami ich potencjalnych przyszłych pracodawców.

Wydział Prawa i Administracji objął swoim patronatem klasy o profilach prawniczych z XI Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie, XIII Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie, I Liceum Ogólnokształcącego im. S. Żeromskiego w Goleniowie, Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów spod Siekierek w Chojnie, IV Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kotarbińskiego w Gorzowie Wielkopolskim, I Liceum Ogólnokształcącym im. M. Skłodowskiej-Curie w Szczecinie, III Liceum Ogólnokształcącym w Szczecinie, VI Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Czernieckiego w Szczecinie, Katolickim Liceum Ogólnokształcącym w Szczecinie. W ramach współpracy z tymi szkołami Wydział organizuje m.in. cykliczne wykłady dla uczniów i szkolenia dla nauczycieli, udostępnia autorskie materiały dydaktyczne oraz zapewnia bezpłatny dostęp do czytelni i wypożyczalni wydziałowej.